Arama terimlerinizi girin Arama formu gönder Web www.KlavyeMonitor.com

Sayfa Ziyaretçilerinin Çıkış Noktaları ve Google Tekeli Endişesi

Geçen gün, hafta içinde sitelerimden birinin ziyaretçi sayısı aniden yarı yarıya düşünce ne olup bittiğini araştırmaya başladım. Sayfaların tutulduğu sunucuda Apache log'larından 20 Mayıs tarihli kayıtları çekip incelemek için kullandığım kısa linux shell komutu ise şöyle, sizin de işinize yarayabilir:

cat /var/log/apache/www.IlgiliWebSitesi.com-access_log|\
grep "20/May"|cut -f4 -d\"|\
grep -v -e "^http://www.IlgiliWebSitesi.com/" |\
cut -f1-3 -d/|siralagrup > /tmp/nereden_gelmisler.txt

Burada cut -f4 -d\" komutuyla Apache log'undaki referer kısmını aldık. cut -f1-3 -d/ ile de sadece domain kısmını sıyırıp aldık. Bu ikinci cut'ı koymazsanız tek tek hangi sayfadan ya da arama sonucundan geldiklerini görebilirsiniz. Ama şimdilik aradığımız hangi ana kaynaktan geldiklerini görmek.

Yukarıdaki komut satırında geçen siralagrup ise sonuçları sıklıklarına göre sıralasın diye hazırladığım bir linux bash script. Şu aşağıdakini bir dosyaya yazıp, /usr/local/bin veya ~/bin/ altına kaydedip chmod 755 siralagrup diyerek çalıştırılabilir hale getirebilirsiniz:

#!/bin/sh
#
# siralagrup - verilen satirlari frekansina gore siralar.
# ilker ficicilar
# 1999
#
i=0

we="qwerty";i=0;(cat $1|sort;echo EOF)|while read qw;do
if [ "$qw" != "$we" ];then
j=$i
if [ "$i" -lt "10" ];then
j="000$i"
elif [ "$i" -lt "100" ];then
j="00$i"
elif [ "$i" -lt "1000" ];then
j="0$i"
fi
echo $j" $we"
we="$qw"
i=0
fi
i=`expr $i + 1`
done|sort -r|grep -v qwerty

Bu bash script ve ilk satır kullanılarak elde edilen dosya ise şöyle:

3519 http://www.google.com.tr
0696 -
0213 http://www.google.com
0053 http://
0025 http://www.google.de
0023 http://64.233.183.104
0015 http://search.live.com
0013 http://search.msn.com.tr
0007 http://www.google.co.uk
0007 http://uk.f536.mail.yahoo.com
0005 http://www.google.nl
0005 http://66.102.9.104
0004 http://www.google.fr
0004 http://www.google.be
0004 http://search.babylon.com
0004 http://arama.mynet.com
0003 http://www.didikle.com
0003 http://
0003 http://www.dnsright.com
0003 http://
0003 http://search.sweetim.com
0002 http://www.whois.sc
0002 http://
0002 http://www.googlesyndicatedsearch.com
0002 http://www.google.no
0002 http://www.google.kz
0002 http://www.google.com.au
0002 http://www.google.ch
0002 http://ww.google.com.tr
0002 http://search.conduit.com
0002 http://bl130w.blu130.mail.live.com
0001 http://www.turkce-arama.com
0001 http://
0001 http://www.kurumsal.web.tr
0001 http://www.imlerim.com
0001 http://
0001 http://www.google.ru
0001 http://www.google.ro
0001 http://www.google.com.sa
0001 http://www.frmtr.com
0001 http://
0001 http://
0001 http://
0001 http://
0001 http://

Burada toplam 4646 ziyaret görülüyor (sitenin kendi içinden gelen tıklamaları ilk komut sırasında saymamıştık). Gene bash script öğrenenler için pratik olabilir düşüncesiyle 4646 sayısını nasıl bulduğumuzu yazarsak:

cat /tmp/nereden_gelmisler.txt|cut -f1 -d\ |while read qw;\
do we=`expr $we + $qw`;echo $we;done|tail -1

Bu arada yukarıdaki listede arama motoru olmayan sonuçların domainlerini silip sadece http:// kısmını bıraktım. 64.233.183.104 gibi sayı biçimindekiler ise host 64.233.183.104 diyerek görülebileceği gibi gene Google'a ait. Sadece - olan satır ise sitenin ismini doğrudan yazarak gelenleri gösteriyor.

Evet şimdi bu 4646 ziyaretin kaçı google'dan bakalım:

cat /tmp/nereden_gelmisler.txt|grep -i google|cut -f1 -d\ |\
while read qw;do we=`expr $we + $qw`;echo $we;done|tail -1

3792!... 4646 ziyaretin 3792'si Google araması ile geliyor! %81.6'sı!... Bu oldukça sıkıntı yaratacak bir durum. Sitenizin kaderi kontrol edemeyeceğiniz şekilde bir başkasının elinde. Google algoritmalarıyla oynadıkça sitenizi hallaç pamuğu gibi oradan oraya atabilir. Özellikle siteniz ticari bir site ise bunu istemezsiniz. Peki ya en kötü senaryo olarak, Google ticari sitenizi bir anda veritabanından çıkarırsa? Müşterilerinizin %80 küsurunu kaybetmenin etkisi ile başa çıkabilecek misiniz?

İyimserlikle, bir şey olmaz demekle başarıya ulaşmak mümkün olmuyor mâlum. Pareto analizi ile de uyuşan bu %80 sorunundan, Google tekelinden bir biçimde kurtulmamız gerekli.

Çözüm aramak için rakamları incelemeye devam edelim: İkinci en büyük ziyaret "-"'den yani site adını doğrudan tarayıcıya elle girenlerden ya da favorilerinden tıklayanlardan geliyor: 696 kişi, yani %15. Bu da Pareto ile uyumlu. İlk yüzde 80'den kalan %20'nin %80'ine, yani %16'ya oldukça yakın. Fakat keşke yer değiştirseler, gelenlerin %80'i siteye elle yazarak, favorilerinden ya da masaüstü ikonlarından tıklayarak gelse. Marka bilinirliği denen kavrama daha çok önem vermemiz gerektiği, en azından kısa ve/veya akılda kalıcı bir domain adı seçmemiz gerektiği ortada.

İkinci olarak insanlar Google dışındaki arama motorlarını çok daha yoğun kullanmalı. Belki bu, o rakip arama motorlarının problemi. Ama anımsıyorum da on yıl kadar önce her yerde NetBul'un reklamı vardı; otobüs duraklarında vs.. Ondan önce de list2000 diye bir firma Türkiye'nin Yahoo'su olma vaadiyle TV programından TV programına koşturuyordu, ekonomi dergilerine demeçler veriyordu... Bizden bu iki firmanın yukarıdaki listede görülmemesinden geçtim, MSN Live Search bile var ile yok arasında: sadece 26 arama; binde 5.6, %0.56. 'Google'ın en büyük rakibi Microsoft dahi %1'i bulamıyorsa diğerleri ne yapsın' denilebilir.

Sanıyorum burada asıl yük biz internet kullanıcılarına düşüyor. Alışkanlıklarımızı olabildiğince değiştirip diğer arama motorlarına yönelmemizde, internete yeni başlayanlara hemen Google'ı değil yerli yabancı diğerlerini öğretmekte oldukça yarar var. Bu davranış biraz 'Davut Golyat'a karşı' gibi oldu, ama uzun vadede sağlıklı bir internet için tekellerin önüne geçmekte saymakla bitmez faydalar var.

İlker Fıçıcılar
23 Mayıs 2008