Interneti Hızlandırmak
Interneti hızlandırmak elimizde. Yapmayı unuttuğumuz birkaç ayarla
oynadıktan sonra, WWW'de dolaşma ya da dosya çekme hızımızı epeyce
arttırmış oluruz. Bu ayarlar ne kadar çok kişi tarafından yapılırsa
internet trafiği de o denli rahatlar ve hızlanır.
Bu ayarları yapan herhangi biri, sizin de hızınızın artmasına yol
acar. Sonuçta bu herkesin karlı çıktığı bir ufak ayar.
Son zamanlarda, var-olan internet yapısını zorlayan bazı uygulamalar
ve dosyalar epey ilgi görüyor. Örneğin 'mp3' müzik dosyaları, internet
üzerinde radyo dinlemek, film ve televizyon izlemek, ya da günlük
gazeteleri internetten okumak oldukça gündemde.
Yukarıdaki uygulamalar internet hızından önemli bir parçayı yerler,
ama uygun ayarlarla bunu lehimize çevirip hızı arttırmak mümkün.
Burada anahtar, bu dosyalarla yalnız bizim ilgilenmediğimiz gerçeği.
Bilgisayarımızla internete bağlandığımızda, hizmet aldığımız servis
sağlayıcı firmanın internet hattını pek çok insanla paylaşırız. Aynı
anda yüzlerce-binlerce kişi sizinle aynı kabloyu kullanır. Pek çok kişi
birbirlerinin farkında olmaksızın aynı www sayfalarıyla, müzik dosyaları
ile vs. ilgilenir. Ve eğer bu kişiler birazdan bahsedilecek ayarları
yapmışlarsa, istedikleri sayfaları çok daha hızlı alırlar. Çünkü bu
ayarlar ile az önce bahsedilen binlerce kişinin aynı anda kullandığı
kabloları kullanmak zorunda kalmayız.
Türkiye'de internet denilince kısaca şunu anlayabiliriz: Para vererek
hizmet aldığınız servis sağlayıcıların bağlı olduğu 'ttnet' adlı
kablolar, üniversiteler arasındaki 'ulaknet' adlı kablolar, ulaknet
ile ttnet arasındaki geçit kabloları, ve yurtdışı için bu kablolar
zincirinden uydu yoluyla yurtdışındaki başka kablolar zincirine bağlantı.
Bir de bazı servis sağlayıcıların yurtdışı bağlantısında bu kabloları
kullanmak istemedikleri için ayrı uydu bağlantıları var.
İstediğimiz sayfaya, dosyaya, filme, vs. ulaşmak için bilgisayarımız
verileri bu kablolar silsilesinden almak zorundadır. Veriler ne kadar
az kablodan geçerlerse o kadar hızlı ulaşırlar. Verileri size yakın
tutmak için servis sağlayıcılar 'kopya veri servisi' denilebilecek
bir program kurarlar. Bu servisler internetin herhangi bir yerindeki
sayfanın, resmin, ses dosyasınının istendiğinde bir kopyasını oluşturup
tutarlar. Uygun ayarlara sahip bir başkası bu dosyayı vs. istediğinde
'kopya veri servisi' orijinal dosya yerine, kendisindeki kopyayı
isteyene yollar. Kopya dosya ile orijinali arasındaki tek fark ise
kopyanın size daha hızlı ulaşmasıdır. Çünkü 'proxy' denilen bu
'kopya veri servisi' sizin bilgisayarınıza daha yakın bir uzaklıktaki
kablo ile bağlıdır.
Firefox, Opera, Internet Explorer, RealVideo gibi programlarınızın hızlanması
için, onları 'proxy'ye uygun ayarlamalıyız. Bu programların 'proxy'
yani 'kopya veri servisi' için preferences / options / seçenekler
menülerinin altında " 'proxy' ayarları " diye bir kısımları var.
Bizim yapmamız gereken uygun ayar ise, aşağıdaki tablodan bize
uygun olan 'proxy' servisini seçip, seçtiğimiz servisin adını
ve 'port no' denilen numarayı programların ayarlar menüsündeki gerekli
boşluklara yazmak.
Önce Netscape'i ayarlayalım. Netscape'in 4. sürümünden (versiyon)
sonraki ve öncekilarınde proxy ayarlarına farklı menülerden ulaşılıyor.
Netscape 4. için 'Edit' menüsünden 'preferences' seçeneğine tıkladıktan
sonra açılan büyük pencerede 'advanced' seçeneğinin yanındaki küçük sağa
bakan 'ok' işaretinin üstüne tıklayarak üç yeni seçenek belirmesini
sağlarız. Artık, 'proxy' seçeneği ile proxy ayarları menüsüne ulaşmamız
mümkün. Netscape 3. ve 2. için ise menü çubuğundaki 'options' ile
açılan menüden 'network preferences'a tıklamalı ve açılan pencereden
'proxy' seçeneği ile proxy ayarlarına ulaşmalıyız.
Netscape'in proxy ayarları penceresinde üç seçenek göze çarpar. Birincisi
"no proxy" ya da "direct connection" adını taşır, ikincisi "manual proxy"
adındadır, ve üçüncüsü ise "automatic proxy"'dir. Biz ortadaki "manual
proxy" ile ilgileniyoruz. Bu seçeneği işaretlediğimizde, seçeneğin
yanındaki "view" adlı tuş kendini belirginleştirir. Şimdi ise bu "view"
tuşuna tıklayarak ayarların girileceği pencereyi açarız.
Bu son pencerede bizim dolduracağımız kişim, "http proxy" kısmı. Mouse ile
"http proxy" yazan kısmın yanındaki boşluğun üstüne tıklayarak, o boşluğu
yazı yazılabilir hale getirmeliyiz önce. Ardından seçtiğimiz 'proxy sunucu'
adını bu boşluğa yazarız. Örneğin aşağıdaki listede yer alanlardan
195.175.37.71 adresini yazabiliriz. Sonra yanındaki 'port no'ya denk
düşen boşluğa tıklayarak da gerekli port numarasını yazmalıyız.
Kullandığımız 195.175.37.71 örneği için gerekli port numarası olan
8080 sayısını da yazınca ayarlarımız tamamlanmış olur. Artık açmış olduğumuz
bütün pencere ve menülerden 'OK' tuşlarına / seçeneklerine tıklayarak
çıkarız. Eğer uygun bir proxy servisi seçmiş isek, şimdi rahatlıkla
internetimizin hızlandığını iddia edebiliriz.
Internet Explorer için de benzer şekilde proxy ayarları menüsünü bulmalı
ve seçtiğiniz proxy adını ve port numarasını "http proxy" için ayrılan kısma
girmelisiniz. Bu menüye ulaşmak için önce 'view' menüsünden 'options'
seçeneğine girmeli, buradan 'connection' alt-başlığına tıklamalısınız.
Şimdi açılan pencerede ise önce 'connect through proxy' seçeneğini
işaretlenmeli, ardından da 'settings' ile ayarlar penceresine geçilmeli.
Internet'ten daha hızlı bir şekilde realaudio/realvideo radyolarını,
TV'lerini ve müziklerini dinlemek için ise RealVideoPlayer programını
basitçe seçtiğiniz proxy'ye (kopya veri servisi) göre ayarlamalısınız.
Yalnız bir ufak hatırlatma: Her RealVideo içeriği bu şekilde proxy
kullanımına yanıt vermiyor. Desteklemeyen servislerde proxy'yi devre
dışı bırakmalıyız. Devre dışı bırakmanın en kolay yolu RealPlayer
programının 'automatically select...' seçeneğini işaretlemektir.
RealPlayer'in proxy ayarları 'view' menüsü altından seçilen 'preferences'
menüsündeki 'proxy' alt-başlığı altından yapılıyor. Buradaki "http proxy"
boşluğuna aşağıdaki tablodan seçtiğimiz servis sağlayıcımızın, okulumuzun
ya da genel kullanıma açık bir proxy adını yazmalı, ve port numarasını
girmeyi de unutmamalıyız. Ardından proxy kullanımını etkinleştirmek için,
'view'-'preferences'-'transport' menüsünden "Use Specified Transports"
seçeneğini işaretlemeli, ve belirginleşen "Specify Tranports..." tuşuna
tıklamalı ve açılan yeni penceredeki "Use HTTP Only" seçeneğine
tıklamalıyız. Artık "OK" tuşlarına başarak açtığımız pencerelerden
çıkabiliriz. Eğer bir RealVideo içeriği "Cannot Found via HTTP" gibi
bir hata veriyorsa, 'view'-'pref...'-'transport'-'automatic..' seçeneği
ile proxy kullanımını kapatabiliriz. Yeniden açmak için işe
'view'-'pref...'-'transport'-'use specif...' seçeneğini etkinleştirmek
yeterlidir.
Proxy seçimini yapabileceğiniz tablo aşağıda yer alıyor. Bu tablodan
size uygun olanını seçmelisiniz. Örneğin 'Internet Servis Sağlayıcı'
firmanız 'Doruk' ise 'proxy.doruk.net.tr'yi seçmelisiniz. Eğer bir
üniversite'den bağlanıyorsanız 'wwwcache.ulak.net.tr' adresini seçmeniz
gerek. Tabii üniversitenizin bir proxy sunucusu varsa onu kullanmak
daha yararlıdır. Örneğin Ege üniversitesindekiler 'proxy.ege.edu.tr'
adresini/adını kullanabilirler. Bağlı olduğunuz servis sağlayıcı ya
da okul aşağıdaki listede yoksa, ttnet'in üç genel proxy servisinden
birini kullanabilirsiniz. Ankara'ya yakınsanız 'proxy1.turnet.net.tr'
, İstanbul'a yakınsanız 'proxy2.turnet.net.tr' ve İzmir'e yakınsanız
da 'proxy3.turnet.net.tr' adresini seçebilirsiziniz.
Not: Bu listenin en güncel halini
http://www.KlavyeMonitor.com/proxy_adresleri_kablo.html adresinden bulabilirsiniz.
_______Port_No______
Proxy Sunucu Adresi Sunucu IP No http ftp gopher
----------------------- --------------- ------ ------ ------
proxy-izmir.ttnet.net.tr 212.156.4.35 8080
proxy-ist.ttnet.net.tr 212.156.4.19 8080
proxy.ttnet.net.tr 212.156.4.19 8080
proxy-ankara.ttnet.net.tr 212.156.4.3 8080
proxy1.turnet.net.tr 194.54.36.130 8080
proxy2.turnet.net.tr 194.54.32.133 8080
proxy3.turnet.net.tr 194.54.34.131 8080
proxy.ispro.net.tr 212.174.120.2 8080
proxy.efes.net.tr 212.174.112.50 8080
proxy.gedik.net 195.244.37.40 8080
gateway.superonline.net 194.242.73.254 8080
proxy.aidata.net.tr 195.174.93.254 8080
proxy.aidata.com.tr 195.174.93.254 8080
proxy.atlas.net.tr 195.174.46.34 8080 8081
proxy.ato.org.tr 195.174.65.6 8080 8080 8080
proxy.beko.net 195.175.15.18 8080
nova.bnet.net.tr 194.54.63.8 8080
proxy.bnet.net.tr 194.54.63.8 8080 8080 8080
proxy.doruk.net.tr 195.174.34.100 8080 8080 8080
vs2.marketweb.net.tr 212.45.64.244 8080
proxy.marketweb.net.tr 212.45.64.244 8080
lokum.prizma.net.tr 212.33.1.1 8080 8080 8080
proxy.prizma.net.tr 212.33.1.1 8080
andromeda.raks.net.tr 194.54.48.1 8080
proxy.raks.net.tr 194.54.48.1 8080
thicker.raksnet.com.tr 194.54.48.82 8080
proxy.raksnet.com.tr 194.54.48.82 8080
ns1.satko.com 193.192.100.100 8080
proxy.netone.com.tr 193.192.100.100 8080
proxy.sim.net.tr 195.174.219.10 8080
proxy.turk.net 212.57.17.4 8080
proxyusa.dominet.com.tr 195.33.224.228 8080
proxy02.ada.net.tr 195.112.128.222 8080
proxy.bir.net.tr 195.174.186.19 8080 8080 8080
proxy.ykb.com 195.33.225.162 8080
wwwcache.ulak.net.tr 193.140.100.2 1998 1998 1998
anatolia.ege.edu.tr 155.223.2.12 8080 8080 8080
proxy.ege.edu.tr 155.223.2.12 8080 8080 8080
proxy.metu.edu.tr 144.122.199.93 8080 8080 8080
proxyserver.hho.edu.tr 193.255.215.125 8080
195.64.128.5 195.64.128.5 80
foreksproxy.foreks.com 195.33.224.35 8080
cache.utrecht.surf.net 192.87.46.6 8080
Kaynaklar
- http://ilkerf.tripod.com/pratik/inethiz5.html
- http://ilkerf.tripod.com/pratik/prx.html
- http://ilkerf.tripod.com/pratik/hizlan.html
- http://ilkerf.tripod.com/pratik/proxy.txt
- ilkerf.tripod.com/pratik/proxyhiz.html
İlker Fıçıcılar
Son güncelleme: Haziran 2007
Olası ilk yazım tarihi: ~1998
|
