Firefox'un Ayarlarını Daha Çok İyileştirerek Web Sayfası Yüklenme Hızını Arttırmak

Her internet tarayıcı programı ilk yüklendiğinde yüksek verimli değil, standart ve güvenli ayarlarıyla kurulur. ADSL hızlı internet bağlantınız olsa da ADSL'nizi bu sebeple maksimum hız ile kullanamazsınız. Oysa biz, çok nadiren karşımıza çıkabilecek durumları gözardı ederek tarayıcıyı yüksek performans için optimize edebiliriz.

2007 itibariyle üç internet tarayıcı program öne çıkıyor. Bunlar Internet Explorer, Firefox ve Opera. Firefox ise internet tarayıcı programını her geçen gün daha çok kişi yeğler oldu. Örneğin, www.klavyemonitor.com'u ziyaret edenlerin %25'i Firefox kullanıyor. Opera kullanarak gelenlerin oranı ise %2. Internet Explorer'ın ayarlanacak fazla bir yeri olmadığından ve de Opera zaten en iyi hızlı internet performans ayarlarıyla geliyor olduğundan, dikkatimizi gelecek vaat eden ve daha çok ayar imkânı sunan Firefox'a veriyoruz.

Firefox'un ayar ekranına şunu adres çubuğuna yazıp enter'a basarak girebiliriz:

Karışık görünüşlü bir sayfa, bir tablo açılacak. Yukarıda Süzgeç yazılı bir kısım, altında da Ayar ismi, Durum, Türü ve Değer yazılı alanlara sahip bir tablo içeren Şekil 1'deki gibi bir ekran gelecek.

Bizim burada özellikle ilgilendiğimiz birkaç nokta var. O yüzden Süzgeç kısmına sadece ilgili ayarı yazarak dikkatimizi diğer firefox ayarlarının dağıtmasına izin vermeyelim. Önce pipelining ayarlarıyla başlıyoruz. Pipelining kavramı bir sayfadaki http isteklerini açılan aynı TCP/IP bağlantısından sağlamak demek. Bu HTTP/1.1 standardıyla gelen bir özellik. Bu sayede sayfa içindeki resimler, css'ler, javascriptler, flashlar ve sayfanın kendisi için sadece tek bir bağlantı yetiyor. HTTP/1.0'da ise her biri için ayrı bir TCP/IP bağlantısı açılır ve bu da TCP/IP'nın slow-start doğası ile ve yeni bağlantı ek yükü sebebiyle yavaşlamalara yol açar.

firefox about:config ayar ekranı
Şekil 1: Firefox ayar ekranı

Evet, bu pipelining ayarlarına odaklanmak için Süzgeç kısmına pipe yazalım, hemen aşağıda ilgili ayarlar belirecek. Burada değer alanında false yazanları true'ya çevirerek ilgili pipelining ayarlarını etkinleştireceğiz. Bunun için, eğer değeri false ise önce network.http.pipelining'e fare ile çift tıklayarak değer'in true'ya dönmesini sağlayalım. Ardından da network.http.proxy.pipelining'e eğer değeri false ise çift tıklayarak true'ya dönüştürelim.

Bunların ardından da aynı anda pipelinede kaç http isteği olması gerektiğini belirteceğiz. Bu da network.http.pipelining.maxrequests başlıklı ayar. Bunun varsayılan değeri 4'tür. Bu değer 1 ile 8 arasında bir sayı olabiliyor. 1 haliyle bu özelliği kapatmak demek. Yüksek sayılar ise, eğer sayfada geçersiz nesneler, yani silinmiş resimler veya kırık yüklenemeyen başka öğeler varsa sayfanın daha geç açılmasına sebep olacak. Ancak, eğer bir proxy kullanıyorsanız proxy sizin yerinize bu yüklenemeyen olumsuz bulguların (negative hits) kaydını tuttuğundan network.http.pipelining.maxrequests değerinin 8 olması sizi bozuk sayfalarla karşılaştığınızda yavaşlatmayacaktır. Kısaca önerim eğer proxy kullanıyorsanız bunu 8 yapmanız, kullanmıyorsanız da internet bağlantı hızınıza göre 4-6 arasında bir değere ayarlamanız yönünde olacaktır. Mesela, proxy kullanmayan standart ADSL kullanıcıları bunu 6 yapabilirler. Yeni değeri girmek için bu ayarın üstüne çift tıklayınca açılacak küçük pencereciğe ilgili rakamı yazmanız yeterli.

Bu pipelining ayarları bittikten sonra ekran aşağıdaki Şekil 2'deki gibi görünecektir:

Son olarak bu asıl ayarların çalışacağından emin olmak için ilgili diğer ayarların da değişmemiş ve varsayılan değerde olup olmadığına göz atalım. Yukarıdaki Süzgeç kısmına network.http yazarak network.http.keep-alive ve network.http.proxy.keep-alive değerlerinin true olduğundan, network.http.version ve network.http.proxy.version değerlerinin de 1.1 olduğundan emin olalım.

network.http.pipelining user set boolean true
network.http.pipelining.maxrequests user set integer 6
network.http.proxy.pipelining user set boolean true

Şekil 2: Firefox pipelining ayarları

Bunlardan başka değiştirilmesini önermesem de ADSL modem kullanmayanların veya sayfa yüklenme hızı ve hızlı internet bakımından umutsuz durumda olanların denemek isteyebilecekleri bir ayar daha var. Bu ayar önbellek kullanımı ile ilgili bir yeğleme / bir tercih. Önce, süzgeç kısmına cache yazarak önbellekle ilgili ayarları önplana getirelim. Burada browser.cache.check_doc_frequency diye bir ayar en yukarıda göze çarpar. Varsayılan değeri 3 olan bu ayar istenen bir nesnenin ya da sayfanın önbellekte eğer varsa sunucudaki ile kıyaslanarak yüklenip yüklenmeyeceğini belirtir. 3 değeri sayfanın geçerlilik süresi dolduysa kontrol et anlamındadır. Günümüzde çoğu sunucu hala expires tag'ı göndermediğinden bu ayar aslında genellikle sayfanın önbellekte olsa bile orijinal sunucu ile karşılaştırılması sonucunu doğurur. Haliyle, önbellekte varsa karşılaştırılmasın zaman kaybedilmesin isteyebiliriz. Bu amaçla, buraya girebileceğimiz 0-3 arasındaki değerler şu anlamlara geliyor:

0: Sayfanın ya da resimlerin yeni sürümlerini bir oturum boyunca (firefox başlatıldıktan kapatılana dek) sadece 1 kez kontrol et.

1: Sayfa ya da nesneler her yüklendiğinde orijinal sunucuya bağlanarak yeni sürümünü kontrol et.

3: Eğer önbellekteki sayfa süre-aşımına uğramışsa (Expires tag ile belirtilir ya da son değiştirilme tarihinden ve nesne türünden hesaplanır; proxy kullanılıyorsa daha doğru bilgilerle karar verebilen bir seçenektir) orijinal sunucudaki aslıyla kıyaslanır. (Varsayılan ayardır)

Hızlı internet veya ADSL modem yokluğundan epeyce şikayetçi olanlar 2 değerini deneyebilirler, ama kullandıkları bazı sayfaların bir türlü güncellenmediğinden şikayetçi olurlarsa 0 seçeneği ile oturum başına denetlemeyi etkin hale getirmek isteyebilirler.

http://www.mozilla.org/projects/netlib/http/pipelining-faq.html
http://kb.mozillazine.org/Network.http.pipelining
http://kb.mozillazine.org/Network.http.proxy.pipelining
http://kb.mozillazine.org/Network.http.pipelining.maxrequests
http://kb.mozillazine.org/Browser.cache.check_doc_frequency