Web Sitelerinin İletişim Sayfalarının Standartlaştırılması
Semantik Web'e ne kadar hazırsınız?
Hemen her web sitesine bir iletişim sayfası koyuyoruz. Bu iletişim sayfası özellikle firma web siteleri için olmazsa olmaz bir köşe. Ancak bu özel sayfanın, iletişim sayfasının belli bir standarttan yoksun oluşu, o firmanın ya da web sitesi sahibinin günümüz web teknolojilerinden yararlanamamasına yol açıyor.
Günümüzde cep telefonlarından veya cep bilgisayarlarından internete girenlerin sayısı katlanarak artıyor. Bu mobil internet kullanıcıları eğer web sitenizin iletişim sayfası standarda uygunsa, iletişim sayfanızda görünen telefon numaranıza tıklar tıklamaz sizi arayabiliyor.
Sonra günümüzde arama motorları giderek akıllanıyor. Kullanıcılar da giderek normal konuşma diliyle bu arama motorlarını kullanıyorlar. Örneğin "şu şu firmanın telefon numarası kaç?" şeklinde bir arama artık sık rastlanan bir kullanım. Özellikle şu 118'li bilinmeyen numaralar servisindeki karmaşa ve fahiş fiyattan sonra insanlar artık internetten ulaşmaya çalışıyor bilinmeyen numaralara. Tabii eğer web sitenizin iletişim sayfası belli bir standartta değilse size ulaşamıyor.
Ayrıca gene giderek akıllanan arama motorları semantik web grafiğinde sizin adresinizle ve sizin sunduklarınızı arayan kullanıcıların coğrafi konumunu ilişkilendiriyor. Bu şu demek, eğer bir kullanıcı bir servis arıyorsa, ve aradığına yakın bir konumda iseniz siz arama sonuçlarında daha üst sırada listeleneceksiniz. Örneğin iPhone'lar GPS konum bilgisini web'e gönderebiliyor. O olmasa bile IP numarasından coğrafi konum belirleyen GeoIP veritabanları giderek daha hassaslaştı. Kullanıcının bu coğrafi konum bilgisi sizin firmanızı veya servisinizi tanıttığınız websitesinin iletişim bilgileri ile ilişkilendirilebilir. Tabii iletişim sayfanız standartlara uygunsa.
Gene ek bir kullanım örneği olarak VoIP, internet telefonu var. Eğer bilgisayarımızda Skype, Gizmo5, veya herhangi benzeri bir internet telefonu yüklüyse bu programlar internet tarayıcınızla açtığınız web sitelerindeki telefon numaralarını farkedip aramanızı kolaylaştırabiliyorlar. Eğer belli bir standartta yazılmışsa, örneğin skype hemen sayfadaki bir telefon numarasını üstüne tıklanabilir bir şekilde renklendirerek gösteriyor. Tıklıyor ve normal telefon görüşmesini internetten yapabiliyorsunuz. Yalnız elbette ki iletişim sayfanız sağlıklı görünmeli, iletişim bilgileri standartlara uygun gösterilmeli.
Standartlara Uygun Bir İletişim Sayfası Nasıl Olur
1. Öncelikle telefon numarası bir grafiğin içine değil, düz bir biçimde HTML kodunun içine yazılır. Ekranda insanların görmesi değil, tarayıcıların, programların ve arama motorlarının görmesi önemli.
2. Türkiye'de telefon numaraları, +90 (123) 123 45 67 şeklinde, yurtdışından websitenizi kullanacak yabancılar da düşünülerek yazılır. Yani + işareti, hemen bitişiğine ülke kodumuz 90 bir boşluk, parantez içinde alan kodu veya cep telefonu operatörü kodu, bir boşluk telefon numarasının ilk üç hanesi, bir boşluk daha, sıradaki iki hane, ve son bir boşluktan sonra telefon numarasının son iki basamağı daha yazılır.
3. Telefon veya faks numaraları yan yana yazılmaz. Her satıra bir numara gelecek şekilde yazılır ki sayfayı tarayan programlar veya mobil tarayıcılar telefon numaralarının basamaklarını birbirlerine karıştırmasınlar.
4. Sabit telefon numaralarından önce <b>Tel:</b> veya <b>Telefon:</b>, faks numaralarından önce <b>Faks:</b>, cep telefonlarından önce de <b>Cep:</b>, <b>Cep Tel:</b>, <b>Cep Telefonu:</b> veya <b>GSM:</b> yazılır.
5. Eposta'lar konusunda spam tehdidi sebebiyle pek bir şey yapamıyoruz. Standardı biliyorsunuz, href içinde mailto: ile eposta belirtilir. Ancak spam amaçlı eposta toplayan yazılımlar harıl harıl interneti taradığından, adreslerimizi hâlâ javascript'le veya grafiklerle kodlayıp gizlemek durumundayız.
Ama yine de bu spam programları mobil interneti keşfedene dek, mobil kullanıcılara epostayı düzgün bir biçimde kodlamadan gösterebiliriz. Mobil bağlananları ufak bir kodla saptayıp onlara standarda uygun formda eposta göstertmek yeterli. Böylece Blackberry, Palm, iPhone, Android vs. kullanıcıları eposta adresinize tıklayarak hemen eposta programını açabilirler. Yoksa, grafik şeklinde ve tıklanamaz gösterirseniz eposta adresinizi hafızalarında tutmaya çalışıp bir yandan da eposta programına geçiş yapmaya çalışırlarken yanlışlık yapıp, başka bir eposta adresine mektup gönderebilirler.
6. Firma adresini belirtirken adresi olabildiğince açık, Türkçe imla kurallı ve kısaltmaları da standart bir biçimde yazmalıyız. Örneğin "... Caddesi"'ni kısaltmak istiyorsak doğrusu "... Cad."'dır, cdd veya cds değil. Kısaltmalardan sonra bir nokta ve noktalardan sonra bir boşluk bırakmayı unutmuyoruz. Sokak'ın kısaltması Sok'tur. Ayıp gelmesin. İlle de gülesiniz geliyorsa, ikinci alternatifi Sk. biçiminde kısaltmak. Mahalle'nin kısaltması Mah., Bulvar'ın kısaltması Blv., Merkezi'nin kısaltması Mrk. ... Ancak sayfada yeterince yer varsa, kısaltmak yerine düzgün halleri ile yazmak daha doğru.
7. Firma adreslerinden önce Adres:, Firma Adresi:, Şube Adresi: veya ... Şubesi Adresi: biçiminde belirtiyoruz. Bu kısımları koyu yazmak veya strong ile belirtmek ve iki nokta üst üsteyi unutmayıp, ilk harfleri büyük yazmak da faydalı.
8. Firma adını telefon numarasının hemen üstünde koyu veya vurgulanmış olarak yazmak ve firma türünü belirtmek önemli. Arama motorlarının firma adının nerede başlayıp nerede bittiğini anlayabilmesi için olabildiğince net ipucu veriyoruz. Örneğin firma bir limited şirket ise bunu ... ... Ltd. Şti. veya ... ... Limited Şirketi biçiminde belirtiyoruz. Benzer biçimde A.Ş. veya Anonim Şirketi gibi. A.Ş. derken ise A.'dan sonra boşluk yok, Ltd.'den sonra ise var.
9. Gelelim Opengraph Protokolü'ne. Tüm bu bilgileri daha net bir biçimde meta tag'ların içine de gömüyoruz ki semantik web'e, WEB 3.0'a şimdiden hazır olalım:
Örneğin telefon, faks ve epostayı opengraph belirtelim; bu meta etiketleri sayfanın başka yerine değil <head> ... </head> kısmı arasına yazmayı unutmuyoruz:
<meta property="og:phone_number" content="+90 (212) 123 45 67" />
<meta property="og:email" content="nospam@ilkerficicilar.com" />
<meta property="og:fax_number" content="+90 (212) 123 45 68" />
Firma adresini de Opengraph ile belirtebiliriz:
<meta property="og:street-address" content="İstiklal Cad. No:21/17" />
<meta property="og:locality" content="Beyoğlu" />
<meta property="og:region" content="İstanbul" />
<meta property="og:postal-code" content="34433" />
<meta property="og:country-name" content="Turkey" />
Ve hatta mobil tarayıcısıyla bağlanmış, ve firmamıza giden yolun tarifini almaya çalışanlara da yardımcı olalım:
<meta property="og:latitude" content="41.012378" />
<meta property="og:longitude" content="28.975925" />
Buradaki enlem boylam bilgilerini maps.google.com'da adresinizi bulduktan sonra, haritanın sağ üstündeki Bağlantı yazan kısa yola tıkladıktan sonra seçilen linki kopyalayıp inceleyerek bulabilirsiniz; ll= ile belirtilen kısım:
http://maps.google.com/maps?f=q&source=s_q&hl=tr&geocode=&q=istiklal+caddesi&sll=50.55707,37.062378&sspn=1.279022,2.469177&ie=UTF8&hq=istiklal+caddesi&hnear=&radius=15000&ll=41.012378,28.975925&spn=0.005934,0.009645&t=h&z=17
Bu bilgiler, bu standart, sağlıklı bir semantik web'e geçiş için gerekli.
Özetlersek, örnek bir iletişim sayfasındaki temel bilgiler, HTML olarak şöyle kaydediliyor:
<p><b>Akıllı İnternet Bilişim Sanayi Ticaret Ltd. Şti.</b></p>
<p>
<span><b>Tel:</b> +90 (232) 234 56 78</span><br>
<span><b>Faks:</b> +90 (232) 234 56 79</span><br>
<span><b>GSM:</b> +90 (532) 234 56 78</span><br>
<span><b>Adres:</b> İstiklal Cad. No:21/17 PK:34433 Beyoğlu / İstanbul</span><br>
<span><b>Eposta:</b> <a href="mailto:info@firmaadresi.com">info@firmaadresi.com</a></span><br>
<span><b>Web:</b> <a href="http://www.klavyemonitor.com/">www.klavyemonitor.com</a></span><br>
</p>
HTML kodlarında isteğe göre style betimlemeleri yapabiliyoruz elbette.
Yalnızca siz olsanız regexp ile telefon numarasını, cadde adresini alırken zorlanır mısınız onu düşünüyouruz.
Ekranda görünüşü ise şöyle:
Akıllı İnternet Bilişim Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
Tel: +90 (232) 234 56 78
Faks: +90 (232) 234 56 79
GSM: +90 (532) 234 56 78
Adres: İstiklal Cad. No:21/17 PK:34433 Beyoğlu / İstanbul
Eposta: info@firmaadresi.com
Web: www.klavyemonitor.com
Not:
Eğer callto: protokolü ile doğrudan bir arama numarası belirtmek istiyorsanız doğru kullanımı sadece + işareti ve rakamlar olacak biçimde şu şekildedir:
<span><b>Tel:</b> <a href="callto:+902322345678">+90 (232) 234 56 78</a></span><br>
Not2: Benzer şekilde cep telefonları için wtai:// protokolü ile kullanımında da href içinde yalnız + ve rakamlar kullanılıyor:
<span><b>Tel:</b> <a href="wtai://wp/mc;+902322345678">+90 (232) 234 56 78</a></span><br>
Mobil web uygulamalarında kullanabileceğiniz bu WTAI (Wireless Telephony Applications Interface) protokolüne ilişkin ek bilgileri şurada bulabilirsiniz:
WAP-170-WTAI-20000707-a.pdf .
Burada örneğin mobil internet kullanıcısının cep telefonunun adres defterine nasıl kayıt ekleyebileceğiniz gibi bilgiler de yer alıyor.
Opengraph Protokolü ile derli toplu hali ise bunlara ek olarak şöyle:
<head>
<meta property="og:phone_number" content="+90 (212) 123 45 67" />
<meta property="og:email" content="nospam@ilkerficicilar.com" />
<meta property="og:fax_number" content="+90 (212) 123 45 68" />
<meta property="og:street-address" content="İstiklal Cad. No:21/17" />
<meta property="og:locality" content="Beyoğlu" />
<meta property="og:region" content="İstanbul" />
<meta property="og:postal-code" content="34433" />
<meta property="og:country-name" content="Turkey" />
<meta property="og:latitude" content="41.012378" />
<meta property="og:longitude" content="28.975925" />
...
</head>
Open graph ile bu ek belirtmeyi yapıyorsak, birkaç nokta daha var belirtebileceğimiz:
Örneğin web sitesinin iletişim sayfası bir firmanın bilgilerine dair ise:
<meta property="og:type" content="business" />
daha özelde bir otele ait ise:
<meta property="og:type" content="hotel" />
... vs. Ayrıntılar için http://opengraphprotocol.org/ adresine bakabilirsiniz.
Örneğin firma adını da semantik web'e uygun tanımlayalım:
<meta property="og:description" content="Akıllı İnternet Bilişim Sanayi Ticaret Limited Şirketi iletişim ve ulaşım bilgileri." />
<meta property="og:site_name" content="Akıllı İnternet Bilişim Sanayi Ticaret Ltd. Şti." />
Tabii bunları sadece iletişim sayfası için yaptık. Sitedeki her sayfa ayrı bir nesne olduğundan kendilerine özgü Opengraph etiketlerini hak ediyorlar.
Son Söz: Yapısal Bilgi ve Hayal Gücü
Standartlar bilgiye belli bir yapı kazandırıyor. Bu yapısal bilgiyi işlemek ise oldukça kolay. Standartlara uygun, bilgisayarlarca kolay işlenebilir web sitelerinin sayısı arttıkça çok çeşitli kolaylıklar ve değişik uygulamalar da mümkün olabilecek. Bu uygulamaların çoğu Yapay Zeka alanında üstelik.
GeoIP veritabanı kullanıyor ve kullanıcıların bağlandıkları yere göre ayrı içerik sunuyorsanız, zaten ilgili API size veritabanından IP'nin enlem boylamını da verebiliyor. Bu bilgileri kullanmak ise sizin yapmak istedikleriniz ve hayal gücünüzle sınırlı sadece.
Bir arama motoru veya bir program size sunduğu içeriği aynı zamanda anlayabildiğinde bu herkesden önce sizin yararınıza olacak. Şimdiye kadar hep bilgisayarın nazını çektik, onun dilini öğrendik. Bırakalım da, biraz anlayış gösterip bize, biz keyif yaparken bilgisayarlar düşünsün biraz da.
İlker Fıçıcılar
28 Mayıs 2010
İlgili Benzer Yazılar:
Arama önerileri:
HTML,
HTML kodları,
Opengraph,
semantik web,
web 3.0,
web ontolojisi,
mobil web,
firma bilgileri,
web tasarımı,
web sayfası hazırlama,
web tasarım kodları,
Kaynak gösterecekler için referans:
"Web Sitelerinin İletişim Sayfalarının Standartlaştırılması",
İlker Fıçıcılar,
http://www.KlavyeMonitor.com/Web_Sitelerinde_Iletisim_Sayfasi_Standardi.html
, Mayıs 2010
|
